Facebook Like

Język

EUROREGION

Program komunikacji alternatywnej i wspomagającej prowadzony metodą AAC dla dzieci niemówiących i słabomówiących

W naszym Ośrodku pracujemy programem komunikacji alternatywnej i wspomagającej prowadzonym metodą AAC. Program powstał z myślą o uczniach z niepełnosprawnością intelektualną, którzy z różnych przyczyn, nie są zdolni do pełnej komunikacji z użyciem mowy — uczniach niemówiących oraz tych których mowa nie spełnia wszystkich funkcji komunikacyjnych, czyli nie komunikujących się z otoczeniem w sposób adekwatny do swoich potrzeb i możliwości. Dla każdego człowieka, możliwość porozumiewania się z innymi jest podstawowym warunkiem zaspokajania potrzeb, unikania frustracji, wymiany informacji między ludźmi. Jest kluczem do poznania siebie i otaczającej rzeczywistości społecznej, do porządkowania świata poprzez nazywanie przedmiotów, zjawisk, zdarzeń, określania ich cech i relacji między nimi. Bez możliwości komunikowania się zablokowane są drogi kształtowania się tożsamości, autonomii, odrębności człowieka, oraz w znacznym stopniu możliwości uczenia się i rozwoju w sferze poznawczej, emocjonalno-motywacyjnej i społecznej. Jakość życia osoby nie komunikującej się z otoczeniem jest poważnie obniżona. Gdy dziecko nie mówi, nie znaczy to, że nie ma nic do powiedzenia. Najczęściej nie zna skutecznego sposobu na podjęcie dialogu, prowadzenie rozmowy, informowania o swoich potrzebach i stanach.

Co to jest komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC)?
AAC (Augmentative and Alternative Communication) oznacza wszelkie działania, których celem jest pomoc w porozumiewaniu się osobom niemówiącym lub posługującym się mową w ograniczonym stopniu. Zamiast wypowiadanych słów i zdań mogą one używać znaków graficznych (piktogramów, obrazków, symboli), znaków manualnych (gestów) lub znaków przestrzenno-dotykowych (np. przedmiotów). Dzięki temu mogą dokonywać wyborów, podejmować decyzje, pytać, opowiadać, wyrażać myśli i uczucia – pokonywać bariery w porozumiewaniu się i stawać się niezależnymi. (źródło: www.aac.org.pl)

Kto potrzebuje AAC?
Użytkownikami wspomagających i alternatywnych sposobów porozumiewania się są dzieci, młodzież i dorośli, którzy słyszą, ale nie są w stanie nauczyć się mowy lub nie mogą jej używać przez całe życie czy tylko w pewnym okresie.

Są to też osoby których mowa jest bardzo zaburzona, niewyraźna, niezrozumiała dla otoczenia, które mają problemy z porozumiewaniem się z innymi. Są to m.in. osoby z porażeniem mózgowym, zaburzeniami mowy, niepełnosprawnością intelektualną, autyzmem, chorobami genetycznymi, ale także osoby po urazach mózgu.

W odniesieniu do małych dzieci z zaburzeniami rozwoju, u których mowa nie rozwija się o czasie, stosuje się komunikację wspomagającą, aby utorować rozwój języka i mowy, jeśli tylko warunki neurobiologiczne dziecka na to pozwolą.
Na czym polega pomoc osobom niemówiącym?
Dla każdej niemówiącej osoby zespół specjalistów buduje indywidualny system komunikacji, aby mogła ona używać zamiast mowy jakiegoś systemu znaków (gestów, piktogramów, symboli, pisma). Oznacza to wiele działań takich jak: dobór znaków, budowanie osobistych pomocy do komunikacji, nauka wybierania i wskazywania, instruowanie partnerów rozmowy, wyposażenie osoby niemówiącej w odpowiednie urządzenia elektroniczne czy komputer, które użyczą jej głosu (tzw. technologia wspomagająca), a także (w przypadku osób niepełnosprawnych ruchowo) zaaranżowanie odpowiedniego siedziska, w którym użytkownik AAC będzie zdolny korzystać z dostarczonych pomocy.

Indywidualny system komunikacji dla każdego użytkownika AAC wynika z predyspozycji danego ucznia, jego możliwości, potrzeb, zainteresowań. ZAWSZE dostosowujemy system komunikacji do ucznia, nigdy odwrotnie.

 

W naszym Ośrodku praca metodą AAC jest ciągle żywa (ewoluuje). Na początku pracowaliśmy tylko z pomocą symboli PCS, później wzbogaciliśmy słownictwo o symbole MÓWIK, równolegle wprowadziliśmy system gestów i symboli MAKATON, teraz wprowadzamy komunikatory. Ciągle poszukujemy nowych, lepszych rozwiązań, rozwijamy słowniki uczniów, dostosowujemy system komunikacji do naszych podopiecznych, maksymalnie indywidualizując ich sposób porozumiewania się. Jednocześnie sami ustawicznie się dokształcamy i poszukujemy nowych, lepszych rozwiązań. Dzięki tym poszukiwaniom powstał ten projekt.